Vroeggeboorte is iets waar de meeste zwangere vrouwen liever niet aan denken, maar waarover het wel goed is om geïnformeerd te zijn. In Nederland wordt ongeveer 8 procent van alle baby’s te vroeg geboren. Vroeggeboorte brengt risico’s met zich mee voor de gezondheid van de baby, maar de uitkomsten zijn de afgelopen decennia sterk verbeterd dankzij betere medische zorg. In dit artikel lees je wanneer er officieel sprake is van vroeggeboorte, wat de risicofactoren en signalen zijn en hoe je je voorbereidt als de bevalling eerder kan komen dan gepland.
Wanneer spreek je van vroeggeboorte?
Er is sprake van vroeggeboorte als een baby voor de 37e zwangerschapsweek wordt geboren. Een zwangerschap duurt normaal gesproken 40 weken, met een marge van 37 tot 42 weken als normaal beschouwd. Alles voor week 37 geldt als te vroeg.
Binnen vroeggeboorte zijn er gradaties. Baby’s die worden geboren tussen week 34 en 37 worden laat-prematuur geboren. Ze hebben doorgaans al een goede overlevingskans maar kunnen nog moeite hebben met ademhaling, temperatuurregulatie en voeding. Baby’s die worden geboren tussen week 28 en 34 zijn vroeg-prematuur en hebben intensieve zorg nodig. Baby’s die voor week 28 worden geboren zijn extreem vroeg geboren en vereisen gespecialiseerde intensive care.
Wil je meer weten over de levensvatbaarheid van een baby per week? Lees dan de pagina baby levensvatbaar vanaf wanneer voor meer informatie per zwangerschapsweek.
Wat zijn de risicofactoren voor vroeggeboorte?
Vroeggeboorte heeft niet altijd een duidelijke oorzaak. Soms gebeurt het zonder aanwijsbare reden. Toch zijn er factoren die de kans op vroeggeboorte vergroten.
Eerdere vroeggeboorte
Vrouwen die eerder te vroeg zijn bevallen, hebben een verhoogde kans op opnieuw een vroeggeboorte. Dit is een van de sterkste voorspellers. Als dit bij jou speelt, bespreek het dan uitgebreid met je verloskundige of gynaecoloog.
Meerlingzwangerschap
Bij een tweeling- of meerlingzwangerschap is de kans op vroeggeboorte aanzienlijk groter. De baarmoeder is eerder vol en de zwangerschap duurt gemiddeld korter. De meeste tweelingen worden geboren voor week 37.
Infecties en ontstekingen
Bepaalde infecties, waaronder urineweginfecties, vaginale infecties en infecties van de vliezen, kunnen vroeggeboorte uitlokken. Behandeling van infecties tijdens de zwangerschap is daarom belangrijk.
Leefstijlfactoren
Roken, alcoholgebruik en het gebruik van drugs tijdens de zwangerschap verhogen het risico op vroeggeboorte. Ook stress, slaaptekort en overgewicht of ondergewicht kunnen een rol spelen. Een gezonde leefstijl tijdens de zwangerschap heeft een positief effect op het risico.
Baarmoeder- of placenta-afwijkingen
Een afwijking in de vorm van de baarmoeder, een korte baarmoederhals of problemen met de placenta, zoals placenta praevia of vroegtijdige loslating, kunnen leiden tot vroeggeboorte.
Vroeggeboorte: signalen die je serieus moet nemen
Dreigend vroeggeboorte kondigt zich soms aan met signalen. Ken je lichaam en weet wanneer je contact moet opnemen met je zorgverlener. Bel altijd je verloskundige of ga naar het ziekenhuis bij:
Regelmatige weeën voor week 37
Weeën die regelmatig komen voor de 37e week kunnen een teken zijn van dreigende vroeggeboorte. Oefenweeën zijn normaal, maar als ze regelmaat krijgen of gepaard gaan met andere klachten, neem dan contact op. Wil je weten hoe je weeën herkent? Lees dan hoe herken je weeën.
Vliezen die breken
Als je vliezen breken voor week 37, ook wel PPROM genoemd, is dit altijd een reden om direct contact op te nemen met de verloskundige of het ziekenhuis. Dit vergroot het risico op infectie en kan de bevalling op gang brengen.
Druk of pijn in het bekken
Een gevoel van druk laag in het bekken, alsof de baby naar beneden drukt, kan een teken zijn dat de baarmoederhals begint te openen. Combineer dit met andere signalen zoals buikpijn, rugpijn of vaginale afscheiding die anders is dan normaal.
Vaginaal bloedverlies
Bloedverlies tijdens de zwangerschap is altijd een reden om contact op te nemen met je zorgverlener. Niet elk bloedverlies betekent vroeggeboorte, maar het moet altijd worden beoordeeld.
Vroeggeboorte voorkomen: wat kun je zelf doen?
Vroeggeboorte is niet altijd te voorkomen, maar er zijn dingen die je kunt doen om het risico te verkleinen.
Zorg voor goede prenatale zorg en kom op alle afspraken bij je verloskundige. Bespreek je risicorofiel openlijk en vraag om extra controles als je je zorgen maakt. Eet gezond, beweeg regelmatig en vermijd roken, alcohol en drugs. Behandel infecties snel en laat urinewegklachten nooit onbehandeld.
Stress is ook een factor. Probeer bewust ontspanning in te bouwen in je dagelijks leven. Beweging helpt hierbij. Lees meer over verantwoord bewegen tijdens de zwangerschap op de pagina sporten tijdens de zwangerschap.
Vroeggeboorte en voorbereiding: zorg dat je klaar bent
Als je een verhoogd risico op vroeggeboorte hebt, of gewoon als voorzorgsmaatregel, is het verstandig om je eerder voor te bereiden dan gemiddeld. Pak je bevaltas in rond week 32 tot 34. Zorg dat je weet hoe je contact opneemt met je verloskundige en wat je moet doen als de weeën voor week 37 beginnen.
Dit geldt ook voor je geboortetens. Als je van plan bent een geboortetens te gebruiken tijdens de bevalling, zorg dan dat je hem ruim voor je uitgerekende datum in huis hebt. Bij een vroeggeboorte heb je geen tijd meer om te bestellen of te regelen. Een geboortetens die al thuis ligt, is direct inzetbaar zodra de weeën beginnen, ook als dat eerder is dan verwacht.
Let op: bij een bevalling voor week 37 gebruik je de geboortetens alleen in overleg met je verloskundige of gynaecoloog. Volg altijd de aanwijzingen van je zorgteam. Lees meer over de veiligheid van de geboortetens op de pagina geboortetens veiligheid moeder en baby.
Vroeggeboorte: geïnformeerd en voorbereid het verschil maken
Vroeggeboorte is een onderwerp dat veel zwangere vrouwen liever vermijden, maar kennis geeft rust. Weet wat de signalen zijn, ken je risicoprofiel en bespreek je zorgen met je verloskundige. Hoe eerder een dreigende vroeggeboorte wordt herkend, hoe meer mogelijkheden er zijn om in te grijpen en de zwangerschap te verlengen.
Zorg ook praktisch dat je klaar bent. Heb je bevaltas vroeg ingepakt en zorg dat je geboortetens op tijd beschikbaar is. Zo ben je voorbereid op elk scenario, ook als de bevalling eerder komt dan gepland.
Bekijk de opties bij MaMMaTENS: geboortetens huren of geboortetens kopen. Zorg dat je er klaar voor bent, wat er ook komt.
