Rusteloze benen zwanger zijn kan je nachtrust flink verstoren. Je wilt slapen, maar zodra je gaat zitten of liggen ontstaat een kriebelend, trekkend of onrustig gevoel in je benen. Vaak krijg je een sterke behoefte om ze te bewegen. Even lopen of je benen bewegen geeft meestal tijdelijk verlichting. Rusteloze benen komen tijdens de zwangerschap geregeld voor en kunnen vooral in de avond en nacht vervelend zijn. Gelukkig kun je zelf een aantal dingen proberen. Het is ook belangrijk om te weten wanneer je de klachten beter met je verloskundige of huisarts kunt bespreken. Zeker als je nauwelijks slaapt, de klachten plotseling veranderen of één been pijnlijk, rood of duidelijk dikker wordt.
Bij rusteloze benen gaat het om meer dan gewone vermoeidheid in je benen. Het kenmerkende gevoel ontstaat vooral wanneer je lichaam tot rust komt. Je zit bijvoorbeeld op de bank of ligt in bed en merkt dat je je benen bijna móét bewegen. Het gevoel kan worden omschreven als kriebelen, trekken, tintelen of een moeilijk te plaatsen onrust diep in de benen.
Bewegen helpt meestal tijdelijk. Je loopt een rondje door de kamer, rekt je benen of beweegt je voeten en het gevoel neemt af. Zodra je weer stilzit, kan de onrust terugkomen. Dit patroon past bij restless legs syndroom, ook wel het rustelozebenensyndroom genoemd.
Tijdens de zwangerschap kunnen de klachten voor het eerst ontstaan of sterker worden. Dat is extra lastig wanneer je door je groeiende buik, vaker plassen of andere zwangerschapsklachten al minder goed slaapt. Een slechte nacht kan vervolgens overdag zorgen voor vermoeidheid en minder energie.
Niet ieder vervelend gevoel in je benen is restless legs. Nachtelijke kuitkramp voelt bijvoorbeeld anders. Ook vocht vasthouden, rugklachten of andere oorzaken kunnen pijn of tintelingen geven. Bij twijfel is het verstandig om je klachten te beschrijven aan je verloskundige of huisarts.
De precieze oorzaak is niet bij iedere zwangere vrouw duidelijk. Veranderingen in het lichaam tijdens de zwangerschap spelen waarschijnlijk een rol. Ook de ijzerhuishouding kan relevant zijn. Een laag ijzergehalte kan samenhangen met klachten van restless legs, maar dat betekent niet dat je zelf zomaar extra ijzer moet gaan slikken.
Heb je vaak rusteloze benen, ben je erg moe of heb je andere klachten die bij bloedarmoede kunnen passen, bespreek dit dan met je verloskundige of huisarts. Die kan beoordelen of onderzoek naar bijvoorbeeld je ijzerstatus nodig is. Supplementen gebruik je tijdens de zwangerschap bij voorkeur gericht en in overleg wanneer daar een medische reden voor is.
Er kan daarnaast aanleg bestaan voor restless legs. Misschien had je voor je zwangerschap af en toe al onrustige benen of herken je het probleem bij familieleden. Tijdens de zwangerschap kan die gevoeligheid duidelijker worden.
Het is prettig om te weten dat zwangerschapsgerelateerde klachten na de bevalling vaak weer verminderen. Dat neemt niet weg dat je nu ondersteuning mag zoeken wanneer je nachtrust er sterk onder lijdt.
Probeer eerst te ontdekken wanneer je klachten het sterkst zijn. Houd een paar dagen bij hoe laat de onrust begint, hoeveel je die dag hebt bewogen, wanneer je koffie of andere cafeïnehoudende dranken hebt gebruikt en hoe je hebt geslapen. Zo zie je soms een patroon.
Regelmatig rustig bewegen overdag kan prettig zijn. Wandelen is voor veel zwangere vrouwen een laagdrempelige optie, zolang bewegen voor jou medisch verantwoord en comfortabel is. Wanneer de klachten ’s avonds beginnen, kan even opstaan en rondlopen tijdelijk helpen. Rustig rekken of je voeten en enkels bewegen kan eveneens prettig voelen.
Let ook op cafeïne. Tijdens de zwangerschap wordt cafeïne sowieso beperkt geadviseerd. Merk je dat koffie, thee, cola of energiedrank je klachten versterkt, dan is dat een extra reden om je gebruik te bespreken of verder te beperken.
Een vaste slaaproutine lost restless legs niet direct op, maar kan wel helpen om de omstandigheden voor slaap zo gunstig mogelijk te maken. Zorg voor een rustige slaapkamer, probeer ongeveer op dezelfde tijden naar bed te gaan en beperk prikkels vlak voor het slapen.
Gebruik geen medicijnen of hoge doseringen supplementen tegen rusteloze benen zonder overleg met een arts, apotheker of verloskundige. Wat buiten de zwangerschap geschikt is, is tijdens de zwangerschap niet automatisch een goede keuze.
Bespreek rusteloze benen zwanger met je verloskundige of huisarts wanneer je er vaak wakker van ligt, wanneer de klachten steeds erger worden of wanneer je overdag uitgeput raakt. Een zorgverlener kan beoordelen of het klachtenpatroon inderdaad bij restless legs past en of verder onderzoek zinvol is.
Neem sneller contact op wanneer de klachten anders zijn dan de typische onrust die door bewegen tijdelijk afneemt. Plotselinge pijn, roodheid, warmte of duidelijke zwelling van één been moet tijdens de zwangerschap medisch worden beoordeeld. Dat zijn geen klachten om automatisch aan restless legs toe te schrijven.
Op MaMMaTENS vind je meer informatie over TENS tijdens de zwangerschap. TENS is vooral bekend als elektrische stimulatie bij pijn en geboorte TENS is specifiek bedoeld voor gebruik tijdens de bevalling. Gebruik TENS tijdens de zwangerschap alleen volgens de instructies en bespreek toepassing bij twijfel met je zorgverlener.
Wil je je daarnaast voorbereiden op de bevalling, dan kun je bij MaMMaTENS een geboortetens huren of een geboortetens kopen. Dat is een andere toepassing dan de aanpak van rusteloze benen.
Rusteloze benen zwanger zijn is meestal niet gevaarlijk, maar de invloed op je slaap kan groot zijn. Probeer daarom niet wekenlang door te lopen met nachten waarin je nauwelijks rust krijgt. Kijk eerst naar beweging, je avondroutine en cafeïne en bespreek aanhoudende klachten tijdens je zwangerschapscontrole.
Vertel zo concreet mogelijk wat je voelt. Benoem wanneer de klachten beginnen, of bewegen helpt, hoe vaak je wakker ligt en of je ook overdag klachten hebt. Dat maakt het voor je zorgverlener makkelijker om onderscheid te maken tussen restless legs en andere oorzaken van beenklachten.
Rusteloze benen zwanger vraagt dus vooral om een praktische aanpak en aandacht voor signalen die niet bij gewone restless legs passen. Met passende begeleiding kun je samen bepalen of leefstijlaanpassingen voldoende zijn of dat verder onderzoek nodig is.
€ 119,-
€ 55,-
v.a. € 28,-
Klaar voor de volgende stap?
